TARİH : Büyük Selçuklu Devleti & Tüm Yönleriyle

Büyük Selçuklu Devleti

Büyük Selçuklu Devleti ya da Büyük Selçuklu İmparatorluğu; Oğuzların Üçoklar kolunun, Kınık boyuna mensup kişiler tarafından "horasan" da kurulan Türk-İslam devletlerinden biridir.

Büyük Selçuklu Devleti, 1037 yılında Devlet haline gelerek bağımsızlığını ilan etmiş, Bağdat kentini başkent yaparak önce Mezopotamya, sonrasında Anadolu ve İç Asya boylarına kadar sınırlarını genişleterek dönemin en büyük Türk Devleti haline gelmiştir.

Büyük Selçuklu Devleti 1037 yılında kurulmuş, 1157 yılındada yıkılmıştır. Büyük Selçuklu Devleti 120 yıl hüküm sürmüştür.

1040-1157 yılları arasında hüküm süren Büyük Selçuklular, en güçlü oldukları dönemde Harezm, Horasan, İran, Irak, Suriye, Arap Yarımadası ve Anadolu’nun büyük kısmına egemen olmuş bir Türk devletidir.

Büyük Selçuklu Devletinin kapladığı alan doğuda Balkaş ve Issık Gölleri, Tarım Havzası; batıda Ege ve Akdeniz sahilleri, kuzeyde Aral Gölü, Hazar Denizi, Kafkasya, Karadeniz; güneyde Arabistan dahil Umman Denizi’ne kadar ulaşıyordu

Nişabur, Rey ve İsfahan şehirleri Büyük selçuklu devletine başkentlik yapmıştır.

Büyük selçuklu devletinin kurucusu kimdir?

Büyük selçuklu devletinin kurucusu "Selçuk Bey" dir.
Büyük selçuklu devleti hangi savaş sonucunda kurulmuştur?

Büyük selçuklu devleti "Dandanakan savaşı" sonucunda resmen kurulmuştur.
Büyük selçuklu devletinin hükümdarları

1. Selçuk Bey(960-1037)
2. Tuğrul Bey(1037-1063)
3. Alparslan(1063-1072)
4. Melikşah(1072-1092)
5. I. Mahmut(1092-1093)
6. Berkyaruk(1093-1105)
7. Müizzeddin Melikşah(1105)
8. Mehmet Tapar(1105-1118)
9. II. Mahmut(1118-1131)
10. Ahmet Sencer(1131-1157)

Büyük selçuklu devletinin bölünmesiyle ortaya çıkan devletler

1. Kirman Selçuklu Devleti
2. Horasan Selçuklu Devleti
3. Irak Selçuklu Devleti
4. Suriye Selçuklu Devleti
5. Anadolu Selçuklu Devleti

Büyük selçuklu devleti dönemindeki önemli savaşlar

1. Dandanakan Savaşı(1040)
2. Pasinler Savaşı(1048)
3. Malazgirt Meydan Savaşı(1071)
4. Katvan Savaşı(1141)
Dandanakan savaşı (1040)

Selçuklular ile Gazneliler arasında yapılmıştır. Savaşın sebepleri arasında Gazneliler’in Selçukluları Horasan’dan çıkarmak istemeleri ve Selçukluların kendilerine yurt arayışı içinde olmaları yer almaktadır.

Dandanakan savaşı sonuçları

1. Gazneliler yenilgiye uğratıldı ve yıkılma sürecine girdi.
2. Selçuklular büyük bir zafer kazandı. Horasan ve İran toprakları Selçukluların eline geçti.
3. Büyük Selçuklu Devleti kuruldu.
4. Tuğrul Bey sultan ilan edildi. Devleti Çağrı Bey ile birlikte yönetti.
5. Rey şehri alınarak başkent yapıldı.
6. Selçukluların İslam dünyasındaki otoritesi arttı.

Pasinler savaşı (1048)

Pasinler Savaşı Selçuklular ile Bizanslılar arasında yapılmıştır. Savaşın sebepleri arasında Dandanakan Savaşı’ndan sonra Selçuklular’ın batı yönünde ilerlemeleri ve Bizanslıların, Türklerin Anadolu’ya girmelerini engellemek istemeleri yer almaktadır.

Pasinler savaşının sonuçları

1. Bizanslılar yenildi ve Selçukluları Resmen tanıdı.
2. Doğu Anadolu, Selçukluların denetimine girmeye başladı. Van’dan Trabzon’a kadar olan topraklar Selçuklular’ın eline geçti.
3. Gürcü Kralı Liparit, Selçuklulara esir düştü.

Pasinler savaşının önemi

Pasinler savaşı Selçuklular ile Bizanslılar arasında yapılan ilk savaştır.

Malazgirt savaşı (1071)

Malazgirt savaşı, Selçuklular ile Bizanslılar arasında yapılmıştır. Malazgirt savaşının sebepleri arasında Bizans’ın Anadolu’ya yapılan Türk akınlarını önlemek ve Bizans’ın Doğu Anadolu’da gittikçe güçlenen Selçuklu egemenliğine karşı koymak istemesi yer almaktadır.

Malazgirt savaşı sonuçları

1. Türkler büyük bir zafer kazandı.
2. Bizans İmparatoru Romen Diyojen esir düştü.
3. Yapılan antlaşma sonunda Doğu Anadolu’da ki bazı şehirler Türklere bırakıldı.
4. Yapılan antlaşma sonunda Bizanslılar her yıl vergi verecekti.
5. Yapılan antlaşma sonunda Alp Arslan, esir alınan askerleri serbest bıraktı.

Malazgirt savaşının önemi

Malazgirt zaferi ile Anadolu’nun kapısı Türklere açıldı. Türkler Anadolu’ya yerleşmeye başladı.

Katvan savaşı (1141)

Katvan Savaşı, 1141 yılında Karahitaylılar Devleti ile Büyük Selçuklu Devleti arasında yapılan savaştır. Savaşı Karahitaylılar Devleti kazanmıştır. Ahmet Sencer, devletini yeniden toparlamıştı. Ancak Karahitaylılar Devleti’nin engelini gören Ahmet Sencer, devletin topraklarını ele geçirmeyi düşünmüş bunun sonucunda savaş ortaya çıkmıştır.

Karahitaylılar Devleti, Ahmet Sencer’i ağır bir yenilgiye uğrattı. Bunun sonucunda Büyük Selçuklu Devleti yıkılış dönemine girdi. Bu savaş Katvan Çölü’nde yapıldığı için bu adla anılır.

Büyük selçuklu devletinde devlet yönetimi

1. Ülke hükümdar ve ailesinin ortak malı sayılırdı.
2. Ülkeyi yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılır ve buna "Kut Anlayışı" denilirdi.
3. Halife tarafından onaylanan Hükümdarlar adına hutbe okunurdu.
4. Hükümdarlar sınırsız yetkiye sahip değillerdi.
5. Törelere ve İslamiyet’e uygun hareket etmek zorunda olan hükümdarların çocukları da vilayetlere yönetici olarak gönderilmekteydi.
6. Selçuklu Devletinde devlet işleri Divan-ı Saltanatta (Büyük Divan) görüşülürdü.
7. Eğer divanda herhangi bir karar alınacaksa bu kararlar sadece Sultan onaylarsa geçerli olurdu.
8. Sultan olmadığı zaman Büyük Divana vezir başkanlık etmekteydi.
9. Selçuklu devletinde Sultan ve vezirin dışında Müşrif, Müstevfi ve Ariz denilen görevliler de bulunurdu.
Büyük selçuklu devletinde ordunun bölümleri

1. Guleman-ı Saray (Guleman-ı Hassa) Ordusu
2. İkta (Eyalet ordusu – Sipahi) Ordusu
3. Yardımcı Kuvvetler

Guleman-ı Saray (Guleman-ı Hassa) Ordusu

Çeşitli milletlerden küçük yaşlarda esir edilerek ya da satın alınan çocukların eğitilmeleri ile meydana gelen ordudur. Guleman-ı Hassa ordusu Sultana bağlıdır ve Sultanın güvenliğinden sorumlu ordudur. Kelime anlamı köle olan Gulam kökünden, Guleman-ı Saray askerleri aklımıza gelmelidir. Bu askerlerinin 3 ayda bir aldığı maaşa "Bistegani" adı verilirdi.

İkta (Eyalet ordusu – Sipahi) Ordusu

Toprak sistemine dayalı olan bu ordu, ikta sahipleri tarafından yetiştirilen en kalabalık orduyu oluşturmaktadır.İkta ordusu Osmanlıdaki Tımarlı Sipahi ordusunun oluşmasına temel hazırlamıştır.İkta sistemi ilk olarak Hz. Ömer zamanında uygulanan bir sistemdir.

Yardımcı Kuvvetler

Bağlı devlet beyliklerinin askerleri, bazı devlet adamlarına bağlı askerler ve gönüllülerden oluşan yardımcı kuvvetler savaş zamanı orduya katılan kuvvetlerdir.
Büyük selçuklu devletininde hangi sanat dalları gelişmiştir?

1. Hat (yazı)
2. Minyatür
3. Ahşap
4. Taş oymacılığı
5. Çinicilik
6. Maden işleme
7. Cilt ve çeşitli süsleme sanatları

Büyük selçuklu devletinin yıkılma nedenleri

1. Merkezi otoritenin zayıflaması
2. Taht kavgaları
3. Oğuz isyanları
4. Haçlı Seferlerinin başlaması
5. Atabeylerin bağımsız hareket etmesi
6. Abbasi Halifelerinin Selçuklu egemenliğinden kurtulmak için yürüttüğü bir takım çalışmalar
7. Batınilik hareketleri
8. Fatımiler ve Şiilerin yıpratmaları
9. Şehzade ayaklanmaları
10. Katvan mağlubiyeti ve Karahitayların istilası
11. Kötü yönetim

Reklamlar

Etiketlendi:,

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: