TARİH : Alaş Orda Devleti

540px-Flag_of_the_Alash_Autonomy.svg.png

Alaş Orda devleti,resmi olarak 1917den 1928 yılına kadar var olmuş bir Türk devletidir. Bu bayrağın Türkiye Cumhuriyeti bayrağı ile aşırı benzerliği muhtemel bir birlik politikası için ortak nokta olacaktı. Alaş Orda,günümüzdeki Kazakistan ve Kırgızistan devletlerinin bir araya gelerek oluşturdukları bir devlettir.

İlk başta 1905 yılında Alaş hareketi olarak başlamış ve 1912de kurulan Alaş partisi ile gücünü yükseltmiştir. Devlet 1928 yılında yıkılsa da Alaş hareketinin etkisi 1937 yılına kadar devam etmiştir. Alaş hareketi devlet yıkıldıktan sonra Türkistan Komünist partisi olarak devam etmiş ve milliyetçi bir grup olarak kalmışlardır.

Alaş Ordanın kelime anlamı Atlı ordudur. Fakat devlet bunun Alaş hanın bir diğer adı da Orda Han olduğundan bu ismi seçtiklerini söylemiştir. Alaş hareketini başlatan ünlü kahramanımız Mustafa ÇOKAYdır. Kazak ve Kırgız boylarını Alaş adı altında toplamış ve kendine amaçlar belirlemiştir. Bunlar: İlk olarak Orta Asyada islamı çağdaşlaştırmak, ikinci olarak Orta Asya göçebe kültürüne sekte vuran rusyaya gerekli cevabı vermek,üçüncü olarakta Türkistan bölgesine yerleşen ruslar bölgeden uzaklaştırmaktı. Bu emellerini gerçekleştirebilmek için birçok Türki halkla ve birliktelik oluşturan komitelerle işbirliği yapmıştır Mustafa Çokay. Artık Alaş partisini hayata geçiren Mustafa Çokay, çıtasını yükseltmiş ve rusyadaki Türki halklarıda toplayarak Ulu Türk birliğini yani Turanı kurmaya çalışıyordu. Rusya devleti 1917de çökünce Alaş hareketinin lideri Mustafa Çokay bu devletin ilk lideri oldu. Bir yandan da Türkistan coğrafyasında gerçekleşen ayaklanmalar Alaş Orda devleti tarafından destekleniyordu.

Durum bu kadar iyi giderken Alaş Orda rusyadaki rejime karşı çıkmaya başladı. Komünizm yerine demokrasi öneriliyordu. 1919 yılına geldiğimizde ise emperyalist ve milliyetçi olan ama trajikomik bir şekilde komünist olduğunu söyleyen rusya devleti kızıl ordu ile Türkistan içlerine dalarak milyonlarca insanı katletti. 1937 yılına kadar bir şekilde varlığını sürdüren Alaş hareketi,Stalin adlı diktatör tarafından yok edilmiştir.

1988 yılında sovyet sosyalist cumhuriyetler birliği dağılınca, Alaş hareketi tekrar baş gördü ve milliyetçi bir politika bunun yanı sıra Türkistanın tekrar kurulması gibi politikalar kuruldu. Alaş tekrar parti olduğunda da faşist olarak görülerek yasaklandı. Bugün Kazakistanda Asar partisi olarak devam eden bu hareket Kırgızistanda ise pek boy gösteremiyor.

Ünlü Türkistan Kahramanı, Mustafa Çokay

230px-Mustafa_Shokay_in_youth.gif

Reklamlar

Etiketlendi:,

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: